الف) فراخوان جشنواره "نقل نور"

با هدف ترویج فرهنگ نقالی مذهبی، آشنایی بیشتر عموم مردم به‌ویژه نسل جوان با شخصیت، سیره و مراحل مهم زندگی امام زمان (عجل‌الله تعالی فرجه الشریف) و زنده نگه‌داشتن هنر اصیل نقالی در راستای اهداف مهدوی، اقدام به برگزاری جشنواره نقالی مذهبی نقل نور می کند.

محورهای اصلی جشنواره (پنج بزنگاه زندگی حضرت مهدی (عج))
  1. بزنگاه میلاد و کودکی
    (تولد در سحرگاه نیمه شعبان، دوران کودکی و پنهانی، ارتباط با پدر و مادر و غیبت صغری آغازین)
  2. بزنگاه غیبت صغری و ارتباط با نواب خاص
    (دوران ۶۹ ساله غیبت صغری، شخصیت و خدمات چهار نایب خاص، نامه‌ها و توقیعات)
  3. بزنگاه آغاز غیبت کبری
    (آغاز غیبت کبری، آخرین توقیع، حسرت و اندوه شیعیان، آغاز انتظار بزرگ)
  4. بزنگاه عصر انتظار و نشانه‌های ظهور
    (زندگی در دوران انتظار، نشانه‌های حتمی و غیرحتمی ظهور، وظایف منتظران، علائم و حوادث آخرالزمان)
  5. بزنگاه ظهور و تشکیل حکومت جهانی
    (خروج از مکه، یاران خاص، قیام و تشکیل حکومت عدل جهانی، یاری عیسی بن مریم (ع)، برقراری عدالت فراگیر)
شرایط شرکت در جشنواره
  • پنج طومار کوتاه نقالی بر اساس پنج بزنگاه زندگی حضرت، برای علاقه‌مندان به شرکت در جشنواره آماده شده است که در انتهای همین صفحه قابل دانلود است.
  • مدت زمان اجرا: حداکثر 10 دقیقه خواهد بود.
  • اجرا با لهجه و گویش محلی مجاز است.
  • اجرا تک نفره خواهد بود.
  • جشنواره ویژه آقایان خواهد بود.
گروه سنی شرکت‌کنندگان:
  • نوجوانان و جوانان (۱۳ تا 18 سال)
  • بزرگسالان (18 سال به بالا)
جوایز پیش‌بینی شده (قابل تغییر):
  • نفر اول هر بخش: 100 میلیون ریال + لوح تقدیر
  • نفر دوم هر بخش: 70 میلیون ریال + لوح تقدیر
  • نفر سوم: 50 میلیون ریال + لوح تقدیر
نحوه ارسال آثار:
  • ارسال فیلم کامل اجرا (کیفیت قابل قبول) یا بارگذاری لینک دانلود در قسمت توانمندی‌های من / رشته هنری‌های نمایشی / تخصص نقالی‌خوانی
  • مهلت ارسال آثار: تا پایان بهمن ۱۴۰۴ از طریق https://bachehayemasjed.ir
نتایج از طریق سامانه بچه های مسجد اطلاع رسانی می گردد.

از تمامی هنرمندان متعهد، گروه‌های نمایشی مذهبی، هیئات مذهبی و جوانان علاقه‌مند به هنر نقالی دعوت می‌شود تا با خلق آثار فاخر و معنوی، در این حرکت فرهنگی-مهدوی مشارکت نمایند. هر قطره اشک منتظر، هر بیت شعر عاشقی، هر لحظه انتظار، می‌تواند در یک نقالی زیبا به روایت تبدیل شود.

ب) نکاتی برای اجرای بهتر نقالی :
  • نقّالی، یکی از جذاب‌ترین نمایش‌های سنتی ایرانی است. نقّال‌ها روایت ها و داستان‌های ایرانی/اسلامی را برای دیگران نقل می‌کنند.
  • آن‌ها روایت ها را همراه با خواندن، اجرا می‌کنند.
  • نقّال‌ها با استفاده از حرکات بدن و تغییرِ لحن گفتار و همچنین گاهی کمک‌گرفتن از چوب‌دستیِ خود در قالب نقش‌ها فرومی‌روند و داستان‌ها را بازی می‌کنند. این چوب دستی در هر لحظه از روایت، تبدیل می شود به چیزی.(یک شمشیر،یک عصا،یک تیر،یک سرپناه، یک اسب و... )
  • نقّال گاه با زبانی رسمی سخن می‌گوید و گاه به زبان محاوره‌ و نزدیک به گفتار عادی مردم جامعه.
  • نقال باید بکوشد طوماررا چندین بار بخواند و ضمن تسلط به زیر و بم آن، لحظات و لحن‌های مناسب برای هر عبارت را بیابد و بر اساس آن، حماسی، غمناک،پُرشور،پرسشی،تعجبی، دستوری، نقل کند.
  • مکث در سخن، گاهی بسیار تاثیرگذار خواهد بود. بکوشید لحظات مکث و سکوت را در متن بیابید.
  • در صورت امکان،استفاده از لباس سنتی نقالی اجرا را جذاب خواهد کرد. در صورت نبود لباس سنتی، استفاده از یک لباس آراسته توصیه می شود.
  • ابتدا پنج طومار را بخوان. یکی از آنها را که احساس بهتری نسبت به آن داری انتخاب کن.
  • با صدای طبیعی و بدون تکلف شروع کن.
    در ابتدا سعی نکن همه صداها را اغراق‌آمیز دربیاوری؛ طبیعی بودن جذاب‌تر است.
  • تنوع صدا را تمرین کن.(بم،محکم،جوان تر،نرم تر،گرم،خشن،...) حرکات بدن را محدود و هدفمند نگه دار. شما در حال روایت هستید و نه اجرای تئاتر. چند حرکت مشخص برای هر صحنه کافی است. حرکات بدنی در نقالی باید هدفمند، اقتصادی و هماهنگ با متن باشند. مبتدی نباید زیاد بچرخد، بپرد یا حرکات نمایشی بزرگ انجام دهد؛ تمرکز اولیه روی طبیعی بودن، تعادل و تأکید بر لحظه‌های کلیدی نقل است.
  • حرکات باید هماهنگ با ریتم کلام باشند (آهسته برای لحظات عاطفی، تند برای نبرد)
  • احساس را اول در بدن حس کن، بعد اجرا کن. وگرنه تصنعی خواهد بود.
  • حرکات چهره در نقالی مهم‌ترین ابزار انتقال احساس و شخصیت است؛ چون مخاطب معمولاً به صورت نقال نزدیک است. مبتدی باید از اغراق کنترل‌شده شروع کند تا چهره مصنوعی نشود.
  • همیشه با چشم‌ها شروع کنید؛ چشم‌ها احساس اصلی را می‌سازند. مثلا چشمان نافذ، کمی تنگ، نگاه ثابت برای قدرت، خشم و شکوه. یا نیمه بسته و نگاه به پایین برای عشق و اندوه و مادرانه؛ تنگ برای صحنه نبرد و نفرت و خیانت؛ یا نیمه‌بسته، نگاه پایین یا دور برای مرگ عزیز و غم عمیق و...
  • ابروها سریع‌ترین ابزار تغییر شخصیت هستند.
  • پیشانی بیشتربرای نشان دادن فکر، نگرانی یا شکوه تغییر می‌کند.
  • نقالان حرفه‌ای‌ها اغراق بیشتری دارند؛ شما در ابتدا ملایم‌تر انجام دهید.
  • جلوی آینه احساسات را تمرین کن.(غم، شادی،حماسه، شوق، خنده،....)
  • حرکات دست در نقالی باید معنادار، اقتصادی و هماهنگ با کلام باشند. مبتدی نباید دست‌ها را بی‌هدف تکان دهد یا حرکات خیلی بزرگ و نمایشی انجام دهد. هدف اصلی: تأکید، توصیف و تمایز شخصیت‌ها با کمترین حرکت ممکن.
  • حرکت دست باید دقیقاً با ضربه کلام هماهنگ باشد.
  • در صورت استفاده از چوب دستی، روی حساب شده بودن حرکات فکر کن. مثلا شروع نقل، تأکید جمله مهم، پایان صحنه، چوب‌دستی را محکم اما کنترل‌شده به زمین بزن.یا حرکت افقی چوب‌دستی از راست به چپ یا برعکس برای صحنه نبرد و حمله مناسب است. این دو فقط پیشنهاد بودند و بایدی در کار نیست.
  • حداقل 15 دقیقه زودتر به محل اجرا برس.به مکان اجرا برو، فضا را ببین، محل نشستن مخاطبان، نور و فاصله با مخاطب را چک کن. وسایل، بنرهای تبلیغاتی، تریبون و هر چیزی که مزاحم اجرای شماست را با هماهنگی مسئولان مکان، جابجا کن.
  • عجله آخرین لحظه استرس را چند برابر می‌کند.
  • لباس راحت اما مرتب بپوش. (حتی اگر سنتی کامل نیست). موها مرتب، ناخن‌ها تمیز، بوی خوب بدن فراموش نشودعطر خیلی تند استفاده نکنید ظاهر مرتب اعتمادبه‌نفس را به مخاطب منتقل می‌کند.
  • حداقل 15 دقیقه قبل از شروع، چند جرعه آب ولرم بنوش. حنجره را نرم و آماده می‌کند. از نوشیدنی‌های گازدار،شربت، شیر و قهوه غلیظ در این زمان پرهیز کنید.
  • 5 تا ده دقیقه صدایت را گرم کن. با این موارد : آه کشیدن طولان،چرخش شانه و گردن،چند بیت آرام با صدای راوی بخوان.
  • چند حرکت ساده هم با چوب‌دستی انجام بده.عضلات و صدا باید گرم باشند.
  • دو-سه دقیقه نفس عمیق بکش و ذهن را آرام کن.دم از بینی، بازدم آهسته از دهان.
  • به خودتان بگویید: «من روایت را خوب بلدم، فقط می‌خواهم آن را نقالی کنم».
  • اضطراب طبیعی است؛ اجازه دهید باشد، اما کنترلش کنید.
  • قبل از شروع چک کنید:
    • چوب‌دستی / عصا
    • آب کنار دست (در دسترس)
    • دستمال تمیز (برای عرق یا سرفه)
    • متن طومار. اگر هنوز کامل حفظ نشده ای، در جایی قرار داشته باشد. اما سعی کن نگاه نکنی.
  • حالت پایه بدن را بگیر.قبل از شروع حرف زدن، چند ثانیه در حالت پایه نقالی بایست:پاها به اندازه عرض شانه باز، زانو کمی نرم، شانه‌ها افتاده، چوب‌دستی در دست راست، نگاه به مخاطب.
  • با لبخند ملایم و سلام شروع کنید.اولین ارتباط چشمی با مخاطب خیلی مهم است.
    یک لبخند آرام با «بسم‌الله الرحمن الرحیم» یا «به نام خداوند جان و خرد» اجرا را آرام و معنوی شروع می‌کند.
  • اشتباه کوچک مهم نیست؛ ارتباط قلبی با روایت و مخاطب مهم است.
  • تماس چشمی با مخاطب را فراموش نکن.حتی اگر تعدادشان کم باشد، نگاه کردن به چشم‌ها حس زنده بودن نقل را چند برابر می‌کند.
  • سرعت گفتار را پایین بیاور. افراد مبتدی معمولاً تند حرف می‌زنند. به خصوص روی عبارت‌های مهم و عاطفی مکث کن.
  • ریتم و موسیقی کلام را رعایت کن.اشعار را با آهنگ بخوان (نه آواز کامل، فقط وزن و ضرباهنگ نقل را حفظ کن). حتی نثر را هم با آهنگ ملایم بگو.
  • حتما ابتدا جلوی آینه یا فیلم‌برداری تمرین کن. فیلم اجرایت را ببین. نظر بقیه را هم صریح بخواه.بدترین دشمن یک نقال، «عادت نکردن به خودش» است. خودت را ببین و ایرادات را پیدا کن.
  • لباس ساده و راحت بپوش.در ابتدا لازم نیست لباس سنتی کامل داشته باشی؛ یک پیراهن ساده سفید یا سبز و شلوار ساده کافی است.
  • دعا، یا عبارت عربی را یاد بگیر و درست اجرا کن.
  • شروع و پایان نقل با نام خدا وذکر صلوات یا فاتحه یا تکبیر و مانند آن، از آداب مهم است (حتی اگر خیلی کوتاه باشد).
  • به واکنش مخاطب خیلی حساس باش.اگر دیدی دارند خسته می‌شوند صحنه را کوتاه‌تر کن یا احساس را بیشتر کن.چون طومارهای کنونی کوتاه هستند،اگر با کسالت مخاطب روبرو شدی بدان که مشکل از لحن یکنواخت و نداشتن ریتم مناسب کلام است.
  • صبور باش و کم‌کم مهارت پیدا کن. اجراهای اول معمولاً ضعیف است . این طبیعی است. بعد از تکرار و تکرار اجرا ،تازه شروع می‌کنی «احساس» نقالی را درک کنی.
  • حتما طومار را با تکرار کردن حفظ کن.
  • احساس هر قسمت را اول در ذهن تجسم کن.
  • سرعت کلام را خیلی آهسته شروع کن.
  • هرگز با فشار و زور صدا را تغییر نده . حنجره آسیب می‌بیند.
  • صدای خوب در نقالی یعنی قابل تشخیص بودن شخصیت، نه اینکه شبیه دوبلور حرفه‌ای باشد.
  • تماشای نقالی افراد حرفه ای توصیه می شود.
  • ابتدا بدون صدا نگاه کن . فقط حرکات بدن، دست و صورت را بررسی کن .
  • بار دوم فقط با گوش دادن . روی تنوع صدا و ریتم تمرکز کن .
  • بار سوم همراه اجرا تمرین کن . جمله به جمله تکرار کن .
  • بعد از هر ویدیو، اجرای خودتان را ضبط کن و مقایسه کن.
  • تماشای نقالی دیگران برای استفاده از تجربیات است و نباید تک تک شیوه سخن گفتن یا حرکات را فقط تقلید کنی.چون اجرایت تصنعی می شود.
ج) لینک ویدیوهای نقالی
1. آموزش نقالی

آموزش ساده و گام‌به‌گام با تمرکز بر لحن و ریتم

لینک: https://www.youtube.com/watch?v=ovARV9D08js
3. نقالی جنگ رستم و سهراب

اجرای کامل و احساسی یک صحنه مهم --برای مشاهده تنوع صدا + حرکات بدن و دست

لینک: https://www.aparat.com/v/1fzYU
4. نقالی نوجوانانه رزم رستم و سهراب

اجرای ساده و انرژی‌دار توسط یک نوجوان -- مناسب برای دیدن اشتباهات رایج و پیشرفت مبتدی‌ها

لینک: https://www.aparat.com/v/Ms8KH

ویدیو تمرکز بر صدا، حرکات و اجرا

5. نقالی ایرانی -- اجرای مرشد بیگی (جشنواره آیینی سنتی)

اجرای حرفه‌ای با استفاده کامل از چوب‌دستی، حرکات بدن، صورت و تنوع صدا

لینک: https://www.youtube.com/watch?v=x5xgZVL5zF4

(برای مشاهده هماهنگی همه عناصر با هم)

6. آموزش نقالی -کاربردی برای شروع تمرینات پایه
لینک: https://www.aparat.com/v/Me31C
7. اجرای نقالی
لینک: https://www.aparat.com/v/xzpm0j8
8. اجرای نقالی
لینک: https://www.aparat.com/v/hktv276?refererRef=channel_page
9. اجرای مرشد ترابی
لینک: https://www.aparat.com/v/d001mc6?refererRef=search